Alpineskiën is misschien wel de meest spectaculaire sport op de Paralympische Winterspelen. Skiërs razen met snelheden tot wel 100 kilometer per uur van een steile piste af. Dat is zó hard dat één kleine fout meteen het verschil kan maken tussen winnen en uitvallen.

Meer lezen: Parasport Uitgelegd (alle afleveringen)

In dit artikel leg ik uit hoe para-alpineskiën werkt, welke onderdelen er zijn, wat classificaties betekenen en hoe je de wedstrijden straks goed kunt volgen.

Hoe werkt alpineskiën?

Net als bij het olympisch alpineskiën zijn er vijf disciplines. Het belangrijkste om te onthouden: hoe minder poorten, hoe meer het om pure snelheid draait. Hoe meer poorten, hoe meer techniek en snelle bochten tellen.

• Afdaling is de snelste discipline. Het parcours is lang en steil en de poorten waar de skiërs tussendoor moeten, staan relatief ver uit elkaar. Elke skiër doet één run (één afdaling). De snelste tijd wint.
• Super G lijkt op de afdaling, maar is iets korter en heeft wat meer bochten. Ook hier doet elke skiër één run. De snelste tijd wint.
• Reuzenslalom is een mix van snelheid en techniek. Het parcours is korter dan bij afdaling en Super G, met meer poorten. Elke skiër rijdt twee runs op dezelfde dag (op twee verschillende parcoursen). De tijden bij elkaar opgeteld bepalen de eindrangschikking.
• Slalom is het meest technische onderdeel. Het parcours is meestal korter en de poorten staan dicht op elkaar. Je ziet veel snelle, korte bochten. Ook slalom bestaat uit twee runs op dezelfde dag. De opgetelde tijd bepaalt het klassement.
• Supercombinatie is een combinatie van twee verschillende onderdelen: een Super G-run en een slalomrun. De opgetelde tijd bepaalt wie wint.

Belangrijk bij elk onderdeel: mist een skiër een poort, dan volgt diskwalificatie. En als dat gebeurt in de eerste run van een wedstrijd met twee runs, dan mag die skiër ook niet meer starten in run twee.

Waarom zijn classificaties zo belangrijk?

In parasport worden sporters vooraf geclassificeerd: ze worden ingedeeld in een handicapklasse. Skiërs worden geclassificeerd op basis van een medische én sportieve beoordeling. Het doel: je strijdt tegen sporters met een vergelijkbare functionele beperking. Classificatie zorgt ervoor dat sportieve factoren als talent, training en fitheid de uitslag bepalen – en dus niet wie toevallig de minste beperking heeft.

Drie categorieën

Bij para-alpineskiën zijn er drie handicapcategorieën: visuele beperking, staand en zittend. In elke categorie wordt een eigen set medailles uitgereikt (goud, zilver, brons).

Handicapklassen (binnen de categorieën)

Binnen elke categorie zijn er meerdere handicapklassen. Bij visuele beperking zijn dat bijvoorbeeld B1, B2 en B3. Een skiër in de B1-klasse is blind, een skiër in de B3-klasse heeft nog beperkt zicht (maximaal 10%). Staande skiërs vallen in klassen LW1–LW9 en zitskiërs in LW10–LW12.

Een overzicht van alle handicapklassen vind je bij de internationale skibond (FIS).

Goed om te onthouden: bij classificatie geldt binnen de parasport altijd: hoe lager het cijfer in de klasse-aanduiding, hoe groter de beperking.

Hulpmiddelen: hoe ziet dat er in de praktijk uit?

Afhankelijk van de klasse mogen sporters hulpmiddelen gebruiken.

• Visuele beperking: de skiër heeft een guide (een ziende gids) die vóór de skiër uit skiet en stemaanwijzingen geeft.
• Zittend: sporters gebruiken een zitski.
• Staand: vergelijkbaar met olympisch skiën. Sporters gebruiken afhankelijk van hun beperking één of twee ski’s en skistokken of krukski’s: korte krukken met onderaan een klein skietje.

De tijdsfactor: hoe kan iemand met een zwaardere beperking winnen?

Omdat sporters binnen één categorie (bijvoorbeeld ‘zittend’) verschillende beperkingen hebben, gebruikt para-alpineskiën een tijdsfactor. Simpel gezegd: de ruwe finishtijd wordt gecorrigeerd met een percentage. Voor skiërs met een lichtere beperking is het percentage hoger dan voor skiërs met een zwaardere beperking. Op die manier kunnen sporters uit verschillende handicapklassen op een eerlijke manier tegen elkaar strijden.

Tijdens wedstrijden wordt die tijdsfactor live verwerkt in de tijd die je in beeld ziet. Daardoor is het voor kijkers meteen duidelijk wie er (op dat moment) voor ligt.

Meer uitleg over dit systeem staat bij het Internationaal Paralympisch Comité.

Nederlandse toppers (richting de Spelen)

Op dit moment hebben drie Nederlandse skiërs al aan de kwalificatie-eisen voldaan voor de Paralympische Winterspelen in Milano Cortina 2026:

• Jeroen Kampschreur (26) bezorgde Nederland als zitskiër in 2018 de eerste gouden ski-medaille op de Paralympische Spelen (goud op de supercombinatie). In 2019 werd hij wereldkampioen op alle vijf disciplines. In totaal won hij tot nu toe negen keer goud op WK’s.
• Niels de Langen (27) was de meest succesvolle Nederlandse skiër op de Paralympische Spelen van 2022: zilver op de slalom en brons op de supercombinatie. Ook hij is zitskiër.
• Claire Petit (21) debuteert op de Paralympische Spelen. Zij skiet op één been en gebruikt twee krukski’s. Afgelopen winter beleefde ze haar doorbraak en finishte ze in veel wereldbekerwedstrijden op het podium.

Milano Cortina 2026: waar en wanneer?

Op 6 maart beginnen de Paralympische Winterspelen in Milano Cortina (Italië). Alle skiwedstrijden vinden plaats op de Olympia delle Tofane in Cortina d’Ampezzo.

Kwalificatie en live-uitslagen

Kampschreur, De Langen en Petit hebben al voldaan aan de kwalificatie-eisen. Andere skiërs kunnen zich nog tot 10 februari 2026 kwalificeren. Tijdens wereldbekerwedstrijden is er (minimaal) een plek in de top-6 van het klassement nodig om te voldoen aan de eisen van sportkoepel NOC*NSF. De precieze kwalificatie-eisen staan in dit document.

Live-uitslagen en de kalender van de wereldbekerwedstrijden vind je bij de FIS.

Paralympisch programma

De Paralympische Spelen beginnen op 6 maart 2026 in Milano Cortina. De wedstrijden voor de alpineskiërs beginnen op 7 maart met de afdaling. Het volledige programma staat op de officiële site.

Waar kun je kijken?

Alle wedstrijden zijn live te zien via het YouTube-kanaal van het Internationaal Paralympisch Comité. De precieze programmering van de NOS is nog niet bekend, maar via NOS.nl zullen de meeste wedstrijden waarschijnlijk ook live te volgen zijn.

Zelf ben ik tijdens de Paralympische Spelen op locatie aanwezig in Cortina d’Ampezzo. Op deze website en mijn social media plaats ik regelmatig updates. Ook maak ik ter plekke een dagelijkse podcast: Buongiorno Cortina. Elke ochtend vanaf 6.00 uur te vinden op alle bekende podcastkanalen. En volg me op Instagram.

Samenvattend

Alpineskiën is één van de meest spectaculaire para-wintersporten: snel, technisch en vaak beslist op honderdsten. Elke handicapcategorie (visueel, staand en zittend) heeft een sterk deelnemersveld en doordat de tijdsfactor live wordt verwerkt, zijn wedstrijden ook voor nieuwe kijkers goed te volgen.

Dus: vanaf 7 maart ontbijt op schoot en live Paralympische Spelen kijken!

Volgende maand

In de serie Parasport Uitgelegd leg ik elke maand een parasport uit. Vanaf 4 februari lees je alles over de voor Nederland meest succesvolle para-wintersport tot nu toe: snowboarden.

Bekijk hier de hele serie Parasport Uitgelegd.

Nieuwsbrief

Wil je meer parasporten uitgelegd hebben zonder clichés? Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief, dan krijg je elke nieuwe aflevering van deze serie automatisch in je inbox.